8 Δεκ 2025
Μια νέα προσέγγιση για τη διαχείριση των αποβλήτων ελαιοτριβείων
Η ελιά είναι συνώνυμη με τον ελληνικό πολιτισμό, και η παραγωγή ελαιολάδου αποτελεί έναν από τους πιο πολύτιμους πυλώνες της ελληνικής αγροτικής οικονομίας. Ωστόσο, μαζί με το «υγρό χρυσάφι» παράγεται και ένα από τα πιο δύσκολα στη διαχείριση παραπροϊόντα: ο κατσίγαρος.
Τι είναι ο κατσίγαρος;
Ο κατσίγαρος (ή αλλιώς ελαιοπυρήνικο υγρό απόβλητο) είναι το σκούρο, παχύρρευστο υγρό που προκύπτει κατά τη διαδικασία παραγωγής ελαιολάδου. Πρόκειται για ένα μίγμα νερού, οργανικών ουσιών και υπολειμμάτων ελιάς, πλούσιο σε πολυφαινόλες, λιπαρά οξέα και οργανικό άνθρακα. Αν και φυσικό προϊόν, ο κατσίγαρος έχει υψηλό οργανικό φορτίο και τοξικές ενώσεις για το περιβάλλον. Η ανεξέλεγκτη απόρριψή του μπορεί να προκαλέσει:
· Ρύπανση εδαφών και υπόγειων υδάτων,
· Οξυγόνωση και νέκρωση υδάτινων οικοσυστημάτων,
· Δυσάρεστες οσμές και οπτική ρύπανση,
· Παρεμπόδιση μικροβιακής ζωής στο έδαφος.
Με άλλα λόγια, μια φυσική πρώτη ύλη μετατρέπεται εύκολα σε σοβαρό περιβαλλοντικό πρόβλημα, στο οποίο η Global Esco μπορεί να δώσει λύση.
Γιατί είναι τόσο δύσκολη η διαχείρισή του;
Ο κατσίγαρος δεν είναι απλό απόβλητο. Περιέχει πολυφαινόλες, ισχυρά αντιοξειδωτικά που δίνουν στο ελαιόλαδο τη θρεπτική του αξία, αλλά ταυτόχρονα αναστέλλουν τη βιολογική αποδόμηση. Αυτό σημαίνει ότι οι κλασικές μέθοδοι επεξεργασίας (π.χ. βιολογικός καθαρισμός) δεν είναι αποδοτικές.
Επιπλέον, η εποχικότητα της ελαιοπαραγωγής (κυρίως φθινόπωρο-χειμώνας) κάνει δύσκολη τη συνεχή λειτουργία μονάδων επεξεργασίας — κάτι που αυξάνει το κόστος και τα λειτουργικά προβλήματα για τους ελαιοτριβείς.
Απόβλητο ή ευκαιρία; Νέες τεχνολογίες δίνουν απάντηση
Τα τελευταία χρόνια, η τεχνολογία έχει μετατρέψει τον κατσίγαρο από πρόβλημα σε πόρο. Με μεθόδους όπως:
· Ανθρακοποίηση/Πυρόλυση, που μετατρέπει τα οργανικά συστατικά σε βιοάνθρακα (biochar), Ενέργεια και Δικαιώματα Ρύπων
· Προσρόφηση και συμπύκνωση, για ανάκτηση πολύτιμων πολυφαινολών,
· Φυσικοχημικές διεργασίες, για παραγωγή υγρών λιπασμάτων και βιοδιεγερτών φυτών,
· Βιοφίλτρανση και οξυγόνωση για παραγωγή αρδεύσιμου Νερού
ο κατσίγαρος μπορεί να αποτελέσει πρώτη ύλη για πράσινη ενέργεια και αγροτικά προϊόντα.
Ο παραγόμενος βιοάνθρακας, για παράδειγμα, μπορεί να αξιοποιηθεί σε εδάφη για βελτίωση της γονιμότητας ή ακόμη και για δέσμευση ρύπων από νερά και λύματα. Έτσι, το πρόβλημα της ρύπανσης μετατρέπεται σε κύκλο ανακύκλωσης και βιωσιμότητας.
Ανθρακοποίηση (Carbonization)
Η πιο σύγχρονη προσέγγιση βασίζεται στη θερμική επεξεργασία του κατσίγαρου σε ελεγχόμενες συνθήκες απουσίας οξυγόνου. Με αυτόν τον τρόπο, τα οργανικά συστατικά μετατρέπονται σε βιοάνθρακα (biochar), ανανεώσιμη θερμική και ηλεκτρική ενέργεια, καθώς και σε δευτερογενή προϊόντα με προστιθέμενη αξία.Ο βιοάνθρακας μπορεί να χρησιμοποιηθεί:
ως βελτιωτικό εδάφους,
ως φίλτρο για την απορρόφηση ρύπων,
ή ακόμη και ως μέσο δέσμευσης CO₂, συμβάλλοντας στην αποανθρακοποίηση.
Πιστοποιημένες Πιστώσεις Απομάκρυνσης Άνθρακα
[Δικαιώματα Ρύπων]
Το έργο της Global Esco παράγει πιστοποιημένες πιστώσεις απομάκρυνσης άνθρακα μέσω της ελεγχόμενης ανθρακοποίησης βιομάζας για την παραγωγή βιοάνθρακα (biochar). Κάθε τόνος βιοκάρβουνου αντιπροσωπεύει μακροχρόνια δέσμευση άνθρακα, η οποία επαληθεύεται βάσει αναγνωρισμένων διεθνών μεθοδολογιών MRV (Monitoring, Reporting & Verification). Πολύ σημαντικό πλεονέκτημα με βάση και τις τελευταίες εξαγγελίες για το Carbon Farming.
Οι πιστώσεις αυτές πωλούνται στις εθελοντικές αγορές άνθρακα, δημιουργώντας μια σημαντική επιπλέον πηγή εσόδων, ενώ ταυτόχρονα συμβάλλουν στην επίτευξη των παγκόσμιων στόχων μηδενικού αποτυπώματος άνθρακα (net-zero).
Κάθε τόνος παραγόμενου βιοάνθρακα δεσμεύει μόνιμα περίπου 2,5–3,0 τόνους ισοδύναμου CO₂, πιστοποιημένους σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα. Με βάση τη μέση τιμή της αγοράς, €150–€250 ανά τόνο CO₂ που αφαιρείται, το έργο μπορεί να αποφέρει επιπλέον σημαντικά έσοδα.
Μέθοδος Προσρόφησης Πολυφαινολών
Οι φαινόλες απομακρύνονται με διήθηση μέσω ρητίνης.
· Το απόβλητο με φαινόλες περνά μέσα από σταθερή στήλη συγκεκριμμένων διαστάσεων, η οποία πληρώνεται με ρητίνη.
· Οι φαινόλες προσροφώνται στην επιφάνεια της ρητίνης λόγω του ειδικού σχεδιασμού της ρητίνης.
· Όταν κορεστεί η ρητίνη, απαιτείται αναγέννηση με ειδικούς οργανικούς διαλύτες ή διάλυμα NaOH, ακολουθούμενη από έκλυση με νερό
Ενεργειακή Αυτονομία μέσω Ανθρακοποίησης
Η διαδικασία ανθρακοποίησης, εκτός από την αφαίρεση άνθρακα, παράγει ανανεώσιμη ενέργεια—θερμική και ηλεκτρική—η οποία καλύπτει πλήρως τις ενεργειακές ανάγκες της μονάδας, προσφέροντας ενεργειακή αυτονομία. Το πλεόνασμα ενέργειας μπορεί να αξιοποιηθεί για την υποστήριξη άλλων λειτουργικών τμημάτων ή να διοχετευθεί στο δίκτυο, ενισχύοντας περαιτέρω την αποδοτικότητα και τη βιωσιμότητα του συστήματος.
Οξυγόνωση Αποβλήτου
Τα επεξεργασμένα λύματα μετά τα φίλτρα, αντλούνται στη συνέχεια σε μια δεξαμενή συγκράτησης, όπου εγκαθίσταται μια μονάδα νανοφυσαλίδων για την παροχή επιπλέον οξυγόνωσης, την επίτευξη των προτύπων απόρριψης/άρδευσης και για τη επίτευξη του αποχρωματισμού.
Χρήση Βιοφίλτρων για Καθαρισμό του Αποβλήτου
Ο υψηλής ποιότητας βιοάνθρακας (biochar) έχει αποδειχθεί ότι απομακρύνει τα μικροπλαστικά, τα βαρέα μέταλλα και, το πιο σημαντικό, τα PFAS από το νερό και τα λύματα. Ο βιοάνθρακας χρησιμοποιείται συνήθως για την προσρόφηση φυσικών οργανικών ενώσεων, ενώσεων γεύσης και οσμής, καθώς και συνθετικών οργανικών χημικών ουσιών σε συστήματα επεξεργασίας πόσιμου νερού. Η προσρόφηση είναι τόσο η φυσική όσο και η χημική διαδικασία συσσώρευσης μιας ουσίας, όπως το PFAS, στη διεπαφή μεταξύ υγρής και στερεάς φάσης. Ο άνθρακας και ο βιοάνθρακας είναι ένα αποτελεσματικό προσροφητικό υλικό επειδή είναι ένα υλικό με υψηλή πορώδη επιφάνεια και παρέχει μια μεγάλη επιφάνεια στην οποία μπορούν να προσροφηθούν ρύποι.
Καταστροφή PFAS στη ρίζα του προβλήματος
Η διαδικασία της ανθρακοποίησης δεν προσφέρει μόνο έναν τρόπο παραγωγής βιοάνθρακα, αλλά και έναν αποτελεσματικό μηχανισμό αποδόμησης των PFAS.
Σε θερμοκρασίες άνω των 400°C, οι ισχυροί δεσμοί άνθρακα-φθορίου που καθιστούν τις PFAS τόσο ανθεκτικές μπορούν να σπάσουν, οδηγώντας στη διάσπαση αυτών των «αιώνιων χημικών». Ταυτόχρονα, το παραγόμενο υλικό (biochar) μπορεί να χρησιμοποιηθεί για επιπλέον προσρόφηση ρύπων, πολλαπλασιάζοντας τα περιβαλλοντικά οφέλη. Ερευνητικά έχει αποδειχθεί ότι βιοάνθρακες εμφανίζουν επιφάνεια άνω των 1.000 m²/g και επιτυγχάνουν ποσοστά απομάκρυνσης PFAS άνω του 90% σε εφαρμογές επεξεργασίας υδάτων.
Ένα μέλλον πιο πράσινο & πιο ελληνικό -
Η προσέγγιση της Global Esco
Στην Global Esco, αξιοποιούμε την τεχνολογία της ανθρακοποίησης και κυκλικής διαχείρισης αποβλήτων για τη διαχείριση αγροτοβιομηχανικών αποβλήτων όπως ο κατσίγαρος.
Με τα συστήματά μας, μπορούμε να μετατρέψουμε τα υγρά υπολείμματα της ελαιοπαραγωγής σε ενέργεια, βιοάνθρακα και καθαρότερα απόβλητα, μειώνοντας δραστικά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των πυρηνελαιουργείων.
Η προσέγγισή μας βασίζεται σε τρεις αρχές:
1. Κυκλική οικονομία – Τίποτα δεν πάει χαμένο.
2. Αποανθρακοποίηση – Κάθε τόνος αποβλήτου γίνεται πηγή δέσμευσης άνθρακα.
3. Τοπική ανάπτυξη – Εφαρμόσιμες λύσεις για τις ελληνικές κοινότητες και τους παραγωγούς.
Μετατρέπουμε τα υπολείμματα της ελαιοπαραγωγής σε :
• Ανανεώσιμη Ενέργεια
• Βιοάνθρακα/Biochar
• Δικαιώματα Ρύπων και
• Αρδεύσιμο Νερό
💡Ο βιοάνθρακας εγκρίθηκε πρόσφατα ως οργανικό λίπασμα στην ΕΕ.
Το οργανικό λίπασμα αυτό:
• Εμπλουτίζει το έδαφος με οργανική ουσία.
• Βελτιώνει τη δομή και τη γονιμότητα του εδάφους.
• Συγκρατεί 4–5 φορές το βάρος του σε θρεπτικά συστατικά και νερό.
• Μειώνει την ανάγκη για χημικά λιπάσματα.
• Εξοικονομεί νερό άρδευσης στις καλλιέργειες.
Ο κατσίγαρος δεν χρειάζεται να είναι βάρος για το περιβάλλον ή την παραγωγή. είναι μια πρόκληση που μπορεί να μετατραπεί σε ευκαιρία.
Προς μια πιο “πράσινη” ελαιοκομία
Με τη σωστή τεχνολογία, η ελληνική ελαιοπαραγωγή μπορεί να γίνει πρότυπο πράσινης κυκλικής οικονομίας, παράγωντας υψηλή προστιθέμενη αξία: ενέργεια, λίπασμα, καινοτομία, δέσμευση CO₂— και πηγή υπερηφάνειας για μια νέα, βιώσιμη ελαιοκομία.
Στην Global Esco, επενδύουμε σε τεχνολογίες ανθρακοποίησης και κυκλικής διαχείρισης αποβλήτων για να βοηθήσουμε πυρηνελαιουργεία, δήμους και παραγωγούς να μειώσουν το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα. Για εμάς, η βιωσιμότητα δεν είναι θεωρία· είναι τεχνολογία σε δράση όπου ακόμα και τα πιο «δύσκολα» απόβλητα γίνονται κομμάτι της λύσης, όχι του προβλήματος.
Η γνώση και η τεχνολογία υπάρχουν. Ο ομάδα Αγροτικής Κυκλικής Οικονομίας της Global Esco έχει σχεδιάσει μια ολοκληρωμένη και πολύ αποδοτική λύση και μπορεί να σχεδιάσει ένα εξατομικευμένο πλάνο εφαρμογής προσαρμοσμένο στις ανάγκες του κάθε πυρηνελαιουργείου.
Το στοίχημα είναι συλλογικό: να μετατρέψουμε τον κατσίγαρο από σύμβολο ρύπανσης σε σύμβολο καινοτομίας και βιωσιμότητας. Έτσι, η ελληνική ελαιοκομία θα μπορεί να παράγει όχι μόνο το καλύτερο λάδι στον κόσμο, αλλά και το πιο «πράσινο».
Επικοινωνήστε μαζί μας
